مرجع ملی در یک نگاه

  

 

 آشنایی با مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک 

 

جمهوری اسلامی ایران در سال 1372 و با مصوبه مجلس به کنوانسیون حقوق کودک ملحق شد. از سال 72 تا 88 وزارت امورخارجه به نمایندگی از دولت امور مربوط به اجرای مفاد کنوانسیون را نظارت و گزارش ادواری را تنظیم و ارسال می نمود.
از دی ماه 1388 با مصوبه دولت، وزارت دادگستری به عنوان مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک تعیین و اقدامات خود را آغاز نمود. با تصویب آیین نامه مرجع ، شورای هماهنگی متشکل از نهادهای دولتی و غیر دولتی مرتبط تشکیل و دبیرخانه مرجع ملی شکل گرفت.
این مرجع همانند سایر نهادهای ملی حقوق کودک در دنیا، وظایفی چون تدوین طرح ها و برنامه های ارتقای حقوق کودک و ترویج احترام به شخصیت وی از طریق ارائه نظرات مشورتی در زمینه مقررات ، رویه ها و برنامه های مرتبط با حقوق کودک، ایجاد هماهنگی بین بخشی و تسهیل گری در این راه، پیشنهاد اصلاح قوانین و مقررات موجود، پایش و ارزیابی وضعیت رعایت حقوق کودک در جامعه و ارائه گزارش به مقامات و مراجع مسئول، انجام مطالعات مربوط به حقوق کودک و تبادلات علمی با مراکز علمی و تحقیقاتی را بر عهده دارد.
تدوین برنامه جامع حقوق کودک و نوجوان و اجرای آن از ابتدای سال 1395 برای یک دوره 10 ساله، طراحی واجرای بانک اطلاعات جامع کودکان و نوجوانان و همکاری و تعامل با دستگاههای دولتی، قضایی، انتظامی، قانون گذاری و نظارتی و همچنین سمن های فعال حوزه کودک و متخصصان و فعالان این حوزه از دیگر عملکردهای مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک بوده است.
 

شورای هماهنگی  

برای ایجاد هماهنگی و اخذ نظرات دستگاه های اجرایی ذی ربط در انجام امور و اقدامات موضوع این آیین نامه، شورای هماهنگی با عضویت افراد زیر تشکیل می شود:
الف ـ رییس مرجع ملی به عنوان رییس شورای هماهنگی
ب ـ دبیر مرجع ملی به عنوان دبیر شورا
پ ـ یک نفر وکیل دادگستری با حداقل پنج سال سابقه فعالیت علمی و عملی مربوط به حقوق کودک یا حقوق بشر با معرفی کانون وکلای دادگستری مرکز یا مرکز امور مشاوران به مدت سه سال به انتخاب رییس مرجع ملی.
ت ـ سه نفر از سازمان های مردم نهاد فعال مرتبط با حقوق کودک یا حقوق بشر، برای مدت سه سال
ث ـ یک نفر روحانی آشنا به حقوق کودک با معرفی شورای مدیریت حوزه علمیه قم
ج ـ یک نفر نماینده از نهادهای زیر که حسب مورد با حکم وزیر یا بالاترین مقام مسئول معرفی می گردند:
ـ وزارت آموزش و پرورش
ـ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
ـ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
ـ وزارت امور خارجه
ـ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
ـ وزارت کشور
ـ وزارت اطلاعات
ـ وزارت ورزش و جوانان
ـ معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور
ـ سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
ـ سازمان بهزیستی کشور
ـ مرکز امور زنان و خانواده 
ـ نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
ـ سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور
ـ شهرداری (با معرفی مجمع ادواری شهرداران کلان شهرهای کشور)
ـ ابلاغ مصوبات و ارایه گزارشهای موردی و سالانه شورای هماهنگی به رؤسای قوای سه گانه و دفتر مقام معظم رهبری و سایر مراجع ذی صلاح بر عهده رییس شورا می باشد.
ـ رییس مرجع ملی می تواند از نمایندگان قوه قضاییه و اعضای کمیسیون های قضایی و حقوقی، بهداشت و درمان و اجتماعی مجلس شورای اسلامی نیز بدون داشتن حق رأی برای شرکت در شورای هماهنگی دعوت نماید.
ـ هر سه سال یک بار در اردیبهشت ماه به دعوت عام دبیر مرجع ملی، جلسه ای با حضور سازمان های مردم نهاد ثبت شده و فعال در زمینه حقوق کودک یا حقوق بشر که حداقل پنج سال سابقه فعالیت داشته باشند، تشکیل و با اکثریت نصف به علاوه یک سازمان های حاضر در جلسه، سه نماینده از سه سازمان غیردولتی برای عضویت در شورای هماهنگی انتخاب می شوند.
ـ سه ماه پیش از پایان دوره عضویت اعضای مندرج در بندهای (پ) و (ت)، در خصوص انتخاب اعضای جدید اقدام می شود. تا زمانی که اعضای جدید انتخاب نشده اند، اعضای سابق عهده دار وظایف خواهند بود و انتخاب مجدد این اعضا به صورت متوالی تنها برای یک بار بلامانع است.
ـ مرجع ملی می تواند حسب مورد از کارشناسان مجرب در زمینه حقوق کودک برای شرکت در جلسات شورا یا کارگروه‌های مربوط دعوت و نظر ایشان را بدون حق رأی کسب نماید.

وظایف شورای هماهنگی

شورای هماهنگی مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک به عنوان رکن تصمیم گیری مرجع ملی دارای وظایف و اختیارات زیر مطابق ماده 6 آیین نامه مرجع ملی میباشد:
الف ـ تعیین راهبردهای حمایت از حقوق کودک و اولویتهای سالانه مرجع ملی
ب ـ تصویب چشمانداز، سیاستها و برنامههای اجرایی ارتقای حقوق کودک
پ ـ بررسی پیشنهادهای مربوط به اصلاح قوانین و مقررات و پیشنویس لوایح قانونی جهت ارایه به مراجع ذیربط
ت ـ بررسی و تصویب گزارش ملی حقوق کودک برای ارسال به مراجع ذیصلاح داخلی و بینالمللی وفق مقررات این آییننامه
ث ـ بررسی گزارش موارد نقض حقوق کودک
ج ـ بررسی و تصویب گزارشهای سالانه و موردی مرجع ملی جهت ارسال به مراجع ذیصلاح
چ ـ تأیید ایجاد کارگروههای موردی و موقت با پیشنهاد رییس مرجع ملی
ح ـ پیشنهاد بودجه سالانه به رییس مرجع ملی جهت پیشبینی در ردیف اعتبارات وزارت دادگستری در لایحه بودجه سالانه
خ ـ تصویب آییننامه داخلی شورای هماهنگی

وظایف دبیر شورا

دبیر شورای هماهنگی، مسئول امور اداری و اجرایی مرجع است و زیر نظر رییس فعالیت می نماید. وظایف وی عبارت است از:
الف ـ تمشیت امور اداری و اجرایی
ب ـ تهیه دعوت نامه ها و دستور جلسات، تدوین صورتجلسات و ابلاغ مصوبات شورای هماهنگی برای سازمان های ذی ربط و پیگیری حسن اجرای مصوبات
پ ـ برنامه ریزی مدون برای تشکیل جلسات کارگروه های تخصصی
ت ـ پیشنهاد ترکیب هیئت های اعزامی به اجلاس های منطقه ای و بین المللی به رییس مرجع ملی
ث ـ تهیه گزارش های مربوط به حقوق کودک و ارایه آن به شورای هماهنگی
ج ـ اخذ گزارش هیئت های اعزامی به خارج از کشور و تهیه بانک اطلاعات گزارش ها
چ ـ تدوین بیانیه ها و گزارش های موردنیاز برای ارایه به مجامع بین المللی و سایر اجلاس های مرتبط
ح ـ تعامل و همکاری با پژوهشگران و مراکز علمی و پژوهشی در امور مربوط به حقوق کودک
خ ـ ایجاد سامانه الکترونیکی در زمینه های مربوط به حقوق کودک و امور اداری مرجع ملی و شورای هماهنگی
د ـ انجام سایر امور ارجاعی مرتبط با شرح وظایف از سوی مرجع ملی و شورای هماهنگی

 

 

 آشنایی با دبیر مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک 

 
 مظفر الوندی